برای دانلود پاورپوینت درس شکلی دیگر تفکر و پژوهش روی شکل کلیک نمایید

منبع : معلم کلاس ششم

دانلود پاورپوینت خرسی که می‌خواست خرس باقی بماند

منبع:دبستان شاهد انزلی

               بخش اول                

                          بخش دوم

فیلم آقکند- بخش اول       

فیلم آقکند- بخش دوم            

احمد ربانی رفتگر امانتدار بجنوردی

کلیپ رفتگر امانتدار بجنوردی                 دریافت

کلیپ رفتگر امانتدار قمی                      دریافت

بخش اول             

بخش دوم            

بخش سوم          

بخش چهارم        

بخش پنجم          

برای دانلود داستان های درس تفکر و پژوهش روی آیکون دانلود کلیک نمایید.

در پرورش تفکر مهارت‌های پرسشگری معلم نقشی محوری ایفا می‌کند. پرسش‏ها گام نخست در شروع یک گفتمان با خود یا دیگران است. پرسش‏ها بر دو گونه‏ اند: دسته اول پرسش‏های مستقیم هستند که در آن‏ها دقیقا هدف خود را می‏ دانیم؛ ما پرسش را طوری طرح می‏کنیم که متضمن پاسخ آری یا نه باشد. دسته‏ ی دوم پرسش‏های غیرمستقیم هستند که با طرح آن‏ها منتظر پاسخ‏های بسیار هستیم و حتی لازم است از پرسش‏های مستقیم برای محدود کردن پاسخ‏ها استفاده کنیم. اصولاً طرح یک پرسش بدون هدف ممکن نیست. کار مهم مشخص کردن هدف و سپس یافتن پرسش‏های مناسب برای دنبال کردن آن است. اینکار آنطور که به نظر می‏رسد ساده نیست. انواع پرسش‏هایی که در در فعالیت‏های این برنامه به کار گرفته می‏ شوند عبارتند از:

پرسش‌های جوینده‌ی وضوح:
می ‏توانی توضیح بیشتری بدهی؟
می‏ توانی با مثال توضیح خود را کامل کنی؟
آیا منظور شما این است که . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ؟
آیا شما فکر می‏ کنید این مورد مانند آن یکی است؟

پرسش‌هایی که در مورد استدلال‏ ها وشواهد پرسیده می‌شوند. :
چرا اینطور فکر می‏ کنی؟
چه دلیلی برای این نظر داری؟
شواهد شما برای این ادعا چیست؟
آیا این بدین دلیل است که . . . . . . . . . . . . . . . . ؟
آیا شواهد برای قضاوت کافی است؟

پرسش‌هایی که دیدگاه‌های مختلف را کشف می‌‌کنند:
نظر شما در این مورد چیست؟
آیا به گونه‏ ای دیگر هم می‏توان به این مورد (مسئله، واقعه، پدیده، و. . . ) نگاه کرد؟
آیا دیگران هم مانند شما فکر می‏ کنند؟
آیا با آن چه دیگران گفته‏ اند موافقید؟
مخالفت شما برای چیست؟
آیا کسی نظر دیگری دارد؟
آیا دیدگاه ‏های مختلف را بررسی کردی؟

پرسش‌هایی که مفاد و پیامدها را می‌آزمایند:
وقایع چه رابطه ‏ای با هم دارند؟
چه چیز باعث شد این واقعه اتفاق بیفتد؟
چه خواهد شد اگر. . . . . . . . . ؟
از آنچه گفتید چه نتیجه‏ ای به دست می ‏آید؟

پرسش‌هایی در مورد یک پرسش یا گفتگو:
آیا می‏توان این پرسش را به صورت دیگری مطرح کرد؟
آیا می‏توان این پرسش را به چند پرسش دیگر تبدیل کرد؟
آیا در این پرسش اصل موضوع مطرح شده است؟

نکته: در هر یک از فعالیت‏های یادگیری، سؤالاتی طرح شده که توسط معلم در کلاس مطرح می‏شود. این سؤالات پیشنهادی است و همیشه ترتیب ندارد. نوع سؤالات نیز متفاوت است سؤالات اولیه توصیف موقعیت است اما سؤالات پایانی فعالیت، به دنبال پرورش قوه استدلال دانش ‏آموزان است لذا از ماهیت و چیستی و چرایی سؤال می‏ کند.

لطفا برای دانلود, روی تصویرزیر کلیک کنید.

یک شیوه‏ نامه‌ی نظام ‏مند ارزشیابی باید مؤلفه‏ هایی چون تعریف، نقش و جایگاه ارزشیاب، زمان و دوره‌ی ارزشیابی، ابزار و روش‏های گردآوری اطلاعات، معیارهای قضاوت، سیستم نمره ‏گذاری و بازخورد، و نوع استفاده از نتایج ارزشیابی را روشن سازد. در این برنامه مؤلفه‏ های شیوه‏ نامه ‏ی ارزشیابی به شرح زیر تبیین می‏ شود.

ارزشیابی کننده: در برنامه‌ی تفکر و پژوهش نقش ارزشیاب بر عهده ‏ی معلم و دانش ‏آموزان توامان می‏باشد. خودارزشیابی در این برنامه جایگاه ویژه ‏ای دارد زیرا فراشناخت نسبت به چگونگی یادگیری خود یکی از مهم‏ترین انتظارات عملکردی برنامه است و بهترین داور در این مورد خود دانش‏ آموز است.

زمان و دوره ارزشیابی: ارزش‌یابی پیشرفت تحصیلی این برنامه از نوع ارزشیابی فرایندی است که به دو صورت ارزشیابی مستمر و ارزشیابی پایانی انجام می‏شود. در ارزشیابی مستمر نقش یادگیرنده وارسی عملکرد خود به منظور شناسایی نقاط ضعف و قوت خود و تلاش برای بهبود عملکرد آینده می باشد. نقش معلم در ارزشیابی مستمر شناسایی نقاط ضعف و قوت خود و برنامه و انجام اقدامات جبرانی برای بهبود آموزش از یک سو و تصمیم گیری در خصوص ارتقاء دانش آموز از سوی دیگر است. ارزشیابی پایانی به منظور تعیین میزان دستیابی دانش آموز به انتظارات عملکردی برنامه و تصمیم‏ گیری جهت ارتقا به پایه بالاتر انجام می‏ گیرد.

در ارزشیابی مستمر اقدامات زیر توسط دانش آموز انجام می‏گیرد:

• انجام فعالیت کتاب کار در هر جلسه به منظور ثبت آموخته ‏های خود
• تکمیل برگه‏ ی خودارزیابی به صورت دوره ‏ای بعد از اجرای هر چهار فعالیت
• تکمیل برگه‏ ی خودارزیابی کلی در پایان هر نوبت

در ارزشیابی مستمر اقدامات زیر توسط معلم انجام می‏گیرد:

• تکمیل برگه‏ ی ثبت مشاهدات یا سیاهه ‏ی رفتار در هر جلسه برای 4 الی 5 دانش‏ آموز
• بررسی فعالیت‏های کتاب کار دانش ‏آموزان، براساس معیارهای کامل، درست و دقیق بودن فعالیت انجام شده، بعد از هر 8 جلسه
• بررسی برگه‏ های خودارزیابی دانش‏ آموزان، براساس معیارهای کامل، درست و دقیق بودن فعالیت انجام شده، بعد از هر 8 جلسه

ارزشیابی پایانی تنها توسط معلم انجام می‏گیرد و حاصل جمع بندی نمرات مستمر دانش ‏آموزان است که با ابزارهای مختلف توسط معلم بدست آمده است.

 ابزار و روش‏های ارزشیابی: انتخاب روش‏ها و ابزار متنو ع و مناسب ارزشیابی پیشرفت تحصیلی به عنوان یکی از مهمترین مسائل آموزش وپرورش، در راستای غنی شدن این بخش از فرآیند آموزش، نقشی مهم ایفا می ‏کند. در جمع‌آوری اطلاعات جهت ارزشیابی پیشرفت تحصیلی این برنامه از دو نوع ابزار استفاده م ی‏شود"

1-      برگه ‏ی ثبت مشاهدات یا سیاهه‏ ی رفتار که توسط معلم برای هر جلسه تکمیل می ‏شود؛

2-      کتاب کار که نقش پوشه‏ کار دانش ‏آموز را از ابتدا تا انتهای سال تحصیلی ایفا می‏کند.

• دانش ‏آموزان نتایج ارزیابی از کار خود را در برگه ‏ی خود ارزیابی در کتاب کار ثبت می‏ کنند.
• فعالیت‏های انجام شده در کتاب کار دانش ‏آموز، در دوره‏ های زمانی پیش‏ بینی شده، توسط معلم و دانش ‏آموز بررسی و ارزش گذاری می‏شود.
• آموزگاران نتایج بررسی کتاب کار دانش ‏آموز را در دفتر ارزشیابی پیشرفت تحصیلی به ثبت می ‏رسانند.

سیستم نمره ‏گذاری: سیستم نمره ‏گذاری این برنامه تابع نظام کلی ارزشیابی پیشرفت تحصیلی پایه ششم یعنی سیستم 20 نمره ‏ای می‏باشد. در هر نیمسال تحصیلی 10 نمره به ارزشیابی مستمر که براساس برگه‏ های ثبت مشاهدات انجام می‏گیرد، و 10 نمره به ارزشیابی براساس بررسی کتاب کار اختصاص می‏یابد؛ از 10 نمره‌ی بررسی کتاب کار، 5 نمره به صحت عملکرد دانش ‏آموز در انجام خودارزیابی‏ ها و 5 نمره به صحت و دقت در انجام فعالیت‏های کتاب کار اختصاص می‏ یابد.

نکات حائز اهمیت این است که :

• خودارزیابی در نمره‏ دانش ‏آموز تاثیری ندارد. این امر در نگاه اول ممکن است موجب بی ‏اهمیت جلوه نمودن خودارزیابی و نتایج آن تلقی شود. اما با توجه به نقش خودارزیابی در ارتقا شناخت دانش ‏آموز نسبت به خود و بهبود توانایی فراشناخت او خودارزیابی در این برنامه جایگاه ویژه ‏ای می ‏یابد.
• در استفاده از برگه‏ های خودارزیابی دانش‏آموزان و نمراتی که توسط معلم داده می‏شود کامل، درست و دقیق انجام دادن خودارزیابی‏ ها ملاک و معیار بررسی است.
• هنگام بررسی برگه‏ های خودارزیابی‏ دانش ‏آموزان ممکن است معلم پی ببرد که دانش‏آ موز توانایی‏های خود را کمتر یا بیشتر از حد واقعی ارزیابی کرده است، در این صورت پیشنهاد می‏شود هنگام بررسی خودارزیابی ‏ها گفت ‏و گویی مختصر با دانش ‏آموز مورد نظر انجام شود. در این گفت ‏وگو بر سر معیارهای قضاوت در مورد خود برای رسیدن به صحت و دقت توافق می‏ شود.

منبع:راهنمای معلم درس تفکر و پزوهش-نگاشت سوم

برگه‏ ی پیشنهادی ثبت مشاهدات(چک لیست)

—    برنامه درسی تفکر و پژوهش، بیش از آن که یک برنامه‌ی آموزش مهارت‌های تفکر باشد، تلنگری است به کنجکاوی طبیعی کودکان و آن‏ها را در جست‌وجویشان به دنبال معنا یاری می‏دهد. این برنامه در پی آن است که جرأت و دقت اندیشمندانه‌ی کودکان را تقویت ‏کند وبه رشد منش تفکر که درتمام طول زندگی به کار می‌آید، کمک ‌کند.

• زمینه‏ ی تفکر به صورت عام در همه‏ ی افراد انسان وجود دارد و یک جنبه از فطرت انسان است که آموزش و پرورش عهده‏ دار شکوفایی، صحت و سقم، و سرعت و سهولت بخشیدن به آن است. در این جریان گاهی اوقات ممکن است آسیب‏هایی هم اتفاق بیفتد لذا باید این منش در کودکان پرورش یابد که ضمن بیان نظرات و آرا خود، متضاد نگویند، به مغالطه نپردازند، و اگر دیگران مغالطه کردند بتوانند کشف موضوع کنند.
• با وجود اینکه در عنوان برنامه درسی تفکر و پژوهش پایه ششم ابتدایی، از دو واژه‌ی «تفکر» و «پژوهش» استفاده شده است، اما به لحاظ چیستی دو موضوع با دو مفهوم و کارکرد متفاوت نیست. بلکه این برنامه به دنبال پرورش تفکر و تعقل است که به طور فطری در کودکان وجود دارد. تفکر تعریف شده در مبانی دینی فراتر از طبقه‌بندی‌های موجود است. این برنامه در پی آن است که دانش‏ آموزان را در مسیر تفکری قرار بدهد که با تعریف تفکر در مبانی دینی همخوانی دارد.
• تفکر وپژوهش، فقط به معنای پژوهش در حوزه‌ی پدیده‌های مادی و با روش تجربی نیست، بلکه پدیده‌های انسانی و اجتماعی و موضوعات اعتقادی را نیز در برمی‌گیرد و به‌طور کلی جست و جوی پاسخ سؤالات، در چهار عرصه ارتباط با خود، خدا، خلق، و خلقت است. در آموزش روش پژوهش، تفکر تجربی بیشتر به دنبال این است که بگوید چه چیزی به تجربه در می‏آید اما در علوم انسانی تفکر محدود به تجربه نیست و باید به دانش‏ آموزان کمک کرد از محسوسات بالاتر رفته و به ماورای تجربه نیز بیندیشند.
• فرایند پرورش تفکر از حیث دستیابی به نتیجه گستره‌ای از فرایندمحوری تا نتیجه‌محوری را در بر می‌گیرد؛ بدین معنا که در برخی برنامه‌ها فقط فرایند فلسفیدن مهم است و رسیدن به پاسخی یکسان مد نظر نیست، در سوی دیگر این گستره فرایند به دنبال نتیجه‌ای یکسان است در میانه‌ی طیف، هم آزادی عمل در فرایند و هم دستیابی به نوعی اجماع مد نظر است؛ اما رویکرد فلسفیدن در این برنامه در جهت دستیابی به پاسخی است که اگر چه تنها پاسخ صحیح یا کاملا صحیح نیست اما پاسخی قابل دفاع، برگرفته از اجماع نظرات، و پذیرفته‏ تر از سایر پاسخ‏ها است.

 برنامه درسی ملی براساس فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی به عنوان اولین و مهم‌ترین سند از مجموعه اسناد تحولی زیرنظام‌های آموزش و پرورش با رویکرد فطرت‌گرایی توحیدی به منظور تربیت انسان‌هایی متفکر و اندیشمند، با ایمان و باور، اهل علم، عمل، و اخلاق، در چهار عرصه‌ی ارتباط با خود، خدا، خلق، و خلقت با محوریت ارتباط با خدا طراحی شده است.

الگوی هدف گذاری به کار رفته در این برنامه، چارچوب مفهومی منسجم و یکپارچه‌ای است که در تدوین اهداف در سطوح مختلف، راهنمای عمل برنامه ریزان و مجریان قرار می‌گیرد. در این الگو، عنصر تعقل و ایمان مبتنی بر تفکر، جنبه‌ی محوری دارند و سه عنصر علم، عمل و اخلاق به عنوان عناصر برخاسته از تعقل و ایمان و متکی بر آن دو، تعریف و تبیین می‌شوند . تغییر در رویکرد و الگوی هدف‏گذاری به نوبه ی خود موجب و مستلزم تغییر در مؤلفه‏ های آموزش می‏باشد؛ از جمله آن می‏توان به تغییر در نگاه به یادگیری، یاددهنده، یادگیرنده، روش‏های یاددهی یادگیری و ارزشیابی و محیط یادگیری را نام برد.

دیروز

• یادگیری معادل انباشت حافظه تلقی می‌شد.
• یاددهی و یادگیری فعالیتی فردی بود.
• موفقیت یادگیرنده مبتنی بر موفقیت در آزمون‌ها بود.
• فعالیت‌ها توسط معلم طراحی، و در مقابل گروهی از یادگیرندگان ارائه می‌شد.
• منابع و محیط یادگیری محدود و از قبل تعیین شده بود.
• ارزشیابی کاملاً بیرونی و به صورت محلی، منطقه‌ای یا ملی اجرا می‌شد.

امروز

• یادگیری یعنی تغییر در تفکر و تعقل، ایمان و باور، علم، عمل، و اخلاق دانش‏ آموزان
• یاددهی و یادگیری تا حد زیادی تعاملی ومشارکتی است.
• موفقیت یادگیرنده مبتنی بر ارتقا موقعیت در چهار عرصه‌ی ارتباط با خود، خدا، خلق، و خلقت است.
• فعالیت‌ها و برنامه‌ها به صورت مشارکتی در قالب فرایند یاددهی ـ یادگیری توسط معلم و دانش آموز طراحی و ارائه می‌شوند.
• تمام کائنات منابع و محیط یادگیری محسوب می‏شود.
• ارزشیابی علاوه بر جنبه بیرونی دارای جنبه‌ی درونی بوده و خود ارزیابی مداوم در جهت یادگیری مطلوب و ارتقا موقعیت نقش اساسی دارد.

در برنامه درسی ملی حوزه ه‏ای یادگیری‏ ای پیش بینی شده است که بستر اصلی برای تسهیل فرایند تعلیم و تربیت، جهت دست‌یابی به اهداف برنامه‌ درسی ملی می‌باشند. یکی از این حوزه‏‏ ها حوزه تفکر و حکمت است. در بیانیه این حوزه ضرورت و کارکرد آن چنین تشریح شده است:

"حیات انسان، یک حیات فکری است. تفکر، استعدادی الهی است که در اثر تربیت به فعلیت می‌رسد و انسان می‌تواند در پرتو تقوای الهی، با متعادل کردن قوای درونی خویش، از آن در مسیر فطرت توحیدی بهره‌برداری کند. لذا فرایند تربیت باید به‌گونه‌ای باشد که طی آن قوّه‌ تفکر و تعقل پرورش یابد.

تأکید بر تفکر و تعقل از دو جهت اهمیت پیدا می‌کند: 1- تقویت این توانایی، باورها، دانش و عملکرد انسان را تحت تأثیر قرار داده و زمینه‌ تعالی او را فراهم می‌سازد؛ 2-به ‌یکپارچه‌سازی برنامه‌های درسی مجزا کمک می‌کند.

 سیستم نمره گذاری این برنامه تابع نظام کلی ارزشیابی پیشرفت تحصیلی پایه ششم یعنی سیستم 20 نمره ای می‏باشد. در هر نیمسال تحصیلی 10 نمره به ارزشیابی مستمر که براساس برگه‏ های ثبت مشاهدات انجام می‏گیرد، و 10 نمره به ارزشیابی براساس بررسی کتاب کار اختصاص می‏یابد؛ از 10 نمره‌ی بررسی کتاب کار، 5 نمره به صحت عملکرد دانش ‏آموز در انجام خودارزیابی ‏ها و 5 نمره به صحت و دقت در انجام فعالیت‏ های کتاب کار اختصاص می‏یابد.

نکات حائز اهمیت این است که :

• خودارزیابی در نمره‏ دانش ‏آموز تاثیری ندارد. این امر در نگاه اول ممکن است موجب بی ‏اهمیت جلوه نمودن خودارزیابی و نتایج آن تلقی شود. اما با توجه به نقش خودارزیابی در ارتقا شناخت دانش ‏آموز نسبت به خود و بهبود توانایی فراشناخت او خودارزیابی در این برنامه جایگاه ویژه‏ ای می‏ یابد.
• در استفاده از برگه‏ های خودارزیابی دانش آموزان و نمراتی که توسط معلم داده می‏شود کامل، درست و دقیق انجام دادن خودارزیابی‏ ها ملاک و معیار بررسی است.
• هنگام بررسی برگه‏ های خودارزیابی‏ دانش ‏آموزان ممکن است معلم پی ببرد که دانش ‏آموز توانایی‏های  خود را کمتر یا بیشتر از حد واقعی ارزیابی کرده است، در این صورت پیشنهاد می‏شود هنگام بررسی خودارزیابی ‏ها گفت‏ وگویی مختصر با دانش ‏آموز مورد نظر انجام شود. در این گفت‏ وگو بر سر معیارهای قضاوت در مورد خود برای رسیدن به صحت و دقت توافق می ‏شود.

مقدمه       بخش اول       بخش دوم    بخش سوم     بخش چهارم

این درس شامل20 تم تجویزی ؛ 3تم نیمه تجویزی و3 تم غیر تجویزی بوده که با احتساب 4 جلسه ارزشیابی باید در طی 30جلسه در طول سال تحصیلی ارائه گردد.

بعضی از مضامین این درس به شرح ذیل می باشد: